Bài giảng Khoa học tự nhiên 7 - 23: Một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp - Trường THCS Cấp Tiến - Bạch Đằng

Tiết Bài 23: MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN 
 QUANG HỢP
 Trò chơi: Bức tranh bí ẩn 
Luật chơi: Lấy 2 đội chơi, mỗi đội 3 HS, chiếu hình ảnh bị 
che bởi các miếng ghép. Bốc thăm, đội nào được lật ô 
trước sẽ trả lời câu hỏi “Hình ảnh đó là gì?” Nếu đội đó 
không trả lời được thì đội thứ 2 sẽ giành quyền trả lời. Đội 
nào đưa ra được đáp án thì đội đó sẽ thắng cuộc.
- Sau khi trả lời đúng hình ảnh thì tiếp tục trả lời câu 
hỏi:
+ Việc làm của hai bạn có ý ghĩa gì?
+ Quang hợp ở cây xanh có ý nghĩa gì?
+ Những yếu tố nào ảnh hưởng đến quang hợp? 
 Tiết Bài 23: MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN 
 QUANG HỢP
I/ Một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp.
Biểu đồ thể hiện ảnh hưởng của nồng độ khí CO2 ngoài môi trường 
 đến quang hợp ở cây bí đỏ và cây đậu 
 khoai tây
 Cà chua
 Dưa chuột
Biểu đồ thể hiện ảnh hưởng của nhiệt độ đến quang hợp ở cây khoai 
 tây, cây cà chua và cây dưa chuột* 
 Thảo luận theo cặp và trả lời các câu hỏi:
 H1. Nêu các yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp?
 H2. Hãy kể tên những loài cây ưa bóng và ưa sáng mà 
em biết ?
 H3. Cho biết ảnh hưởng của nồng độ khí CO2 đến 
quang hợp có giống nhau ở các loài cây không? Giải thích? H1. Các yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp: Ánh sáng, 
nước, khí carbon dioxide, nhiệt độ.
 H2. Một số cây ưa sáng: bàng, nhãn, dâu tây, vải, bưởi, 
cam, quýt, mít, dừa, mai, đào, ... 
 Một số cây ưa bóng : tú cầu, phát lộc, thường cuân, 
môn nước, xương rồng, trúc mây, lưỡi hổ, lan như ý, lá lốt, 
trầu không, ..
 H3. Ảnh hưởng của nồng độ khí CO2 đến quang hợp 
không giống nhau ở các loài cây. Vì khả năng hấp thụ 
CO2 phụ thuộc vào số lượng khí khổng ở lá, điều kiện 
môi trường sống ( độ ẩm, gió, ánh sáng), điều kiện môi 
trường sống sẽ ảnh hưởng đến độ mở khí khổng, khả 
năng khuếch tán khí vào khí khổng. PHIẾU HỌC TẬP 
 1. Đọc thông tin trong mục I, thảo luận nhóm và hoàn thành theo mẫu Bảng 23.1.
 Bảng 23.1
 Yếu tố Ảnh hưởng đến quang hợp
 Ánh sáng ?
 Nước ?
 Khí carbon dioxide ?
 Nhiệt độ ?
 2. Giải thích vì sao nên trồng cây đúng thời vụ và đảm bảo mật độ phù hợp?
 3. Ở những khu công nghiệp hay nơi có nhiều nhà máy, nồng độ khí carbon 
 dioxide thường tăng cao. Quang hợp của cây trồng tại đó bị ảnh hưởng như 
 thế nào?
 4. Vào những ngày nắng nóng hoặc trời rét đậm, người làm vườn thường che 
 nắng hoặc chống rét (ủ ấm gốc) cho cây. Em hãy giải thích ý nghĩa của việc 
 làm đó?
2. Giải thích vì sao nên trồng cây đúng thời vụ và đảm bảo mật độ phù hợp?
3. Ở những khu công nghiệp hay nơi có nhiều nhà máy, nồng độ khí carbon dioxide thường tăng cao. Quang hợp của cây trồng tại đó bị ảnh hưởng như thế nào?
4. Vào những ngày nắng nóng hoặc trời rét đậm, người làm vườn thường che nắng hoặc chống rét (ủ ấm gốc) cho cây. Em hãy giải thích ý nghĩa của việc làm đó? 1 
 Ảnh hưởng đến quang hợp
 Yếu tố 1.
 - Trong giới hạn cho ph p, khi cường độ nh s ng tăng th hiệu quả quang 
 é á á ì
Ánh sáng hợp sẽ tăng. Nhưng ánh sáng quá mạnh sẽ làm lá cây bị “đốt nóng”, làm 
 giảm hiệu quả quang hợp.
 - Nước vừa là nguyên liệu của quang hợp, vừa là yếu tố tham gia vào việc 
 đóng, mở khí khổng, liên quan đến sự trao đổi khí.
Nước - Khi cây hấp thụ đủ nước, quang hợp diễn ra bình thường. Khi cây thiếu 
 nước, khí khổng đóng lại, lượng khí CO2 khuếch tán vào lá cây giảm khiến 
 quang hợp giảm.
 - Trong giới hạn cho phép, khi cường độ khí carbon dioxide tăng thì hiệu quả 
Khí 
 quang hợp sẽ tăng.
carbon 
 - Khi hàm nồng độ khí carbon dioxide tăng quá cao (khoảng 0,2%) hoặc giảm 
dioxide
 xuống quá thấp (thấp hơn 0,008% - 0,01%), cây sẽ không quang hợp được.
 - Nhiệt độ thuận lợi nhất cho hầu hết các loài cây quang hợp là từ 25°C – 
 35°C.
Nhiệt độ - Khi nhiệt độ giảm xuống quá thấp (thường dưới 10°C) hoặc tăng lên quá cao 
 (trên 40°C) sẽ làm ức chế hoạt động của các enzyme quang hợp khiến quá 
 trình quang hợp sẽ giảm dần, thậm trí là dừng hẳn. 
 2.- Mỗi loài cây khác nhau lại thích nghi với những điều kiện khí hậu (nhiệt độ, 
ánh sáng, độ ẩm, ) khác nhau, điều kiện khí hậu không thích hợp sẽ khiến hoạt 
động quang hợp của cây bị ức chế . Do đó, phải trồng cây đúng thời vụ để có nhiệt 
độ, ánh sáng, độ ẩm, phù hợp nhất giúp cây quang hợp tốt, sinh trưởng nhanh, 
năng suất cao.
 - Mật độ cây trồng quá dày sẽ dẫn đến tình trạng thiếu nước, ánh sáng, các 
nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu nên quá trình quang hợp của các cây bị 
hạn chế. Do đó, cây trồng với mật độ quá dày thường còi cọc, năng suất thấp. 
Ngược lại, cây trồng quá thưa sẽ dẫn đến tình trạng lãng phí các nguồn sống 
được cung cấp khiến hiệu quả kinh tế thu được không cao. Vì vậy nên trồng cây 
với mật độ thích hợp để cây sinh trưởng và phát triển tốt nhất, đem lại hiệu quả 
kinh tế cao.
 3. Ở những khu công nghiệp hay nơi có nhiều nhà máy, nồng độ khí carbon 
dioxide thường tăng cao. Nếu nồng độ khí carbon dioxide tăng quá cao, hiệu quả 
quang hợp của cây trồng tại đó thường giảm đi hoặc cây có thể chết vì ngộ độc 
CO2.
 4. Vào những ngày nắng nóng hoặc trời rét đậm, người làm vườn thường che 
nắng hoặc chống rét (ủ ấm gốc) cho cây. Việc làm đó nhằm mục đích giữ cho nhiệt 
độ xung quanh cây trồng không quá nóng hoặc cây quá lạnh, quá trình quang hợp 
sẽ chậm hoặc có thể ngừng lại hẳn. Điều đó thuận lợi cho quang hợp, tạo nhiều 
chất hữu cơ cho cây sinh trưởng tốt, năng suất cao. Che nắng cho cây Ủ ấm cho cây 
 Tiết Bài 23: MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN 
 QUANG HỢP
I/ Một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp.
- Các yếu tố đã ảnh hưởng đến quang hợp là: ánh sáng, 
nhiệt độ, hàm lượng khí carbon dioxide, nước.
- Các loài cây khác nhau đòi hỏi các yếu tố đó khác nhau. 
 Tiết Bài 23: MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN 
 QUANG HỢP
I/ Một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp.
- Các yếu tố đã ảnh hưởng đến quang hợp là: ánh sáng, 
nhiệt độ, hàm lượng khí carbon dioxide, nước.
- Các loài cây khác nhau đòi hỏi các yếu tố đó khác nhau.
II/ Vận dụng những hiểu biết về quang hợp trong việc 
trồng và bảo vệ cây xanh. 
 Thảo luận theo nhóm và trả lời các câu hỏi:
 H4. Quang hợp ở cây xanh có ý nghĩa gì? 
 H5. Hãy trình bày các biện pháp bảo vệ cây xanh tại nhà, 
trong trường học của em hoặc nơi em sinh sống?
 H6. Tại sao ở các thành phố hoặc nơi đông dân cư sinh 
sống lại cần trồng nhiều cây xanh? H4. Quá trình quang hợp tạo ra sản phẩm là khí oxygen và các chất 
hữu cơ cần cho sự sống của tất cả các sinh vật. Ngoài ra còn cân bằng, 
điều hòa không khí, 
 H5. Biện pháp bảo vệ cây xanh như:
 - Trồng cây đúng mật độ.
 - Thường xuyên tưới nước, bón phân, nhổ sạch cỏ dại cho cây 
 - Tuyên truyền cho học sinh, mọi người ý thức bảo vệ môi trường, 
bảo vệ cây xanh, không bẻ cây, giẫm lên cây, hoa.
 - Không vứt rác bừa bãi xung quang bồn cây, 
 H6. Việc trồng cây xanh ở các thành phố hoặc nơi đông dân cư 
sinh sống đem lại nhiều lợi ích:
 - Điều hòa lượng khí CO2 và O2 trong không khí.
 - Góp phần làm sạch không khí: Tán cây giúp cản bụi bẩn, có thể 
có khả năng hấp thụ một số khí độc.
 - Góp phần ổn định nhiệt độ môi trường: Cây có quá trình thoát hơi 
nước giúp điều hòa nhiệt độ không khí.
 - Góp phần giảm ô nhiễm tiếng ồn.
 - Giúp tạo cảnh quan giúp con người thư giãn,