Bài giảng Toán 6 (Số học) - Tiết 34+35 - Bài 15: Quy tắc dấu ngoặc - Trường THCS Cấp Tiến - Bạch Đằng

 Tính giá trị của biểu thức:
 (256 + 394) - 394
 1. Bỏ dấu ngoặc trong trường hợp đơn giản
* Các số âm (hay dương) trong một dãy tính thường được 
viết trong dấu ngoặc. Nhờ quy tắc cộng hay trừ số nguyên, ta 
có thể viết dãy tính dưới dạng không có dấu ngoặc.
 2 + (-9) = 2 - 9
 (-2) - (-9) = -2 +9
 3 - (+7) + (-4) - (-8) = 3 - 7 - 4 + 8
 * Vì phép trừ được chuyển về phép cộng nên dãy tính như 
 trên cũng được gọi l￿ một tổng. ? 
Viết tổng sau dưới dạng không có dấu ngoặc rồi tính 
giá trị của nó:
 (-23) – 15 –(-23) +5 + (-10)
 = - 23 -15 + 23 + 5 - 10
 = - 23 + 23 – 15 + 5 – 10
 = 0 – 15 + 5 – 10
 = - 15 + 5 – 10
 = - 10 – 10
 = - 20 2. Dấu của một số hạng khi bỏ dấu ngoặc HOẠT ĐỘNG NHÓM
 Bài 1:Tính và so sánh kết quả của:
 a) 4 + (12 – 15) và 4 + 12 - 15 b) 4 – (12 – 15) và 4 – 12 + 15
 4 + (12 – 15) = 4 – (12 – 15) =
 4 + 12 – 15 = 4 – 12 + 15 = 
 Vậy 4 + (12 – 15) .. 4 + 12 - 15 Vậy 4 – (12 – 15) .. 4 – 12 + 15
Bài 2: Điền từ “giữ nguyên”, “đổi dấu” thích hợp vào chỗ chấm:
 * Khi bỏ dấu ngoặc có dấu “+" đằng trước, ta . dấu của 
 các số hạng trong ngoặc.
 * Khi bỏ dấu ngoặc có dấu " - " đằng trước, ta phải tất cả 
 các số hạng trong dấu ngoặc: dấu " + " đổi thành “-” và dấu “-” đổi 
 thành “+”. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG NHÓM 
 TIÊU CHÍ ĐIỂM ĐIỂM ĐẠT ĐƯỢC
 TIÊU 
 NHÓM NHÓM NHÓM 
 CHÍ
 1 2 3
1. Thời gian 0,5 điểm
2. Trả lời đúng (mỗi câu đúng được 
 8 điểm
4 điểm)
3. Trình bày sạch, đẹp, khoa học 0,5 điểm
4. Ý thức hoạt động nhóm 1 điểm
 Tổng 10 điểm HOẠT ĐỘNG NHÓM
 Bài 1:Tính và so sánh kết quả của:
 a) 4 + (12 – 15) và 4 + 12 - 15 b) 4 – (12 – 15) và 4 – 12 + 15
 4 + (12 – 15) = 4 – (12 – 15) =
 4 + 12 – 15 = 4 – 12 + 15 = 
 Vậy 4 + (12 – 15) .. 4 + 12 - 15 Vậy 4 – (12 – 15) .. 4 – 12 + 15
Bài 2: Điền từ “giữ nguyên”, “đổi dấu” thích hợp vào chỗ chấm:
 * Khi bỏ dấu ngoặc có dấu “+" đằng trước, ta . dấu của 
 các số hạng trong ngoặc.
 * Khi bỏ dấu ngoặc có dấu " - " đằng trước, ta phải tất cả 
 các số hạng trong dấu ngoặc: dấu " + " đổi thành “-” và dấu “-” đổi 
 thành “+”. HOẠT ĐỘNG NHÓM
 Bài 1:Tính và so sánh kết quả của:
 a) 4 + (12 – 15) và 4 + 12 - 15 b) 4 – (12 – 15) và 4 – 12 + 15
 4 + (12 – 15) = 4 – 3 = 1 4 – (12 – 15) = 4 – (- 3) = 7
 4 + 12 – 15 = 16 – 15 = 1 4 – 12 + 15 = (- 8) + 15 = 7
 Vậy 4 + (12 – 15) ..= 4 + 12 - 15 Vậy 4 –- (12 – 15) ..= 4 – 12 + 15
Bài 2: Bài tập: Điền từ “giữ nguyên”, “đổi dấu” thích hợp và chỗ chấm:
 * Khi bỏ dấu ngoặc có dấu “+" đằng trước, ta . giữ nguyên dấu của 
 các số hạng trong ngoặc.
 * Khi bỏ dấu ngoặc có dấu " - " đằng trước, ta phải đổi dấu tất cả 
 các số hạng trong dấu ngoặc: dấu " + " đổi thành “-” và dấu “-” đổi 
 thành “+”. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG NHÓM 
 TIÊU CHÍ ĐIỂM ĐIỂM ĐẠT ĐƯỢC
 TIÊU 
 NHÓM NHÓM NHÓM 
 CHÍ
 1 2 3
1. Thời gian 0,5 điểm 0,5 0,5 0,5
2. Trả lời đúng (mỗi câu đúng được 
 8 điểm 8 6,5 7,5
4 điểm)
3. Trình bày sạch, đẹp, khoa học 0,5 điểm 0,5 0,5 0,5
4. Ý thức hoạt động nhóm 1 điểm 1 1 1
 10 8,5 9,5
 Tổng 10 điểm Quy tắc dấu ngoặc (SGK trang 67)
* Khi bỏ dấu ngoặc có dấu “+" đằng trước, ta . giữ nguyên 
dấu của các số hạng trong ngoặc.
* Khi bỏ dấu ngoặc có dấu " - " đằng trước, ta phải đổi dấu 
tất cả các số hạng trong dấu ngoặc: dấu " + " đổi thành “-” và 
dấu “-” đổi thành “+”. Bỏ dấu ngoặc tròn
Ví dụ
794 + [136 - (136 + 794) ] = 794 + [136 -136 - 794]
 = 794 + (-794) 
 = 0 HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI
 Luyện tập 1
 Bỏ dấu ngoặc rồi tính các tổng sau
a) (-385 + 210) + (385 - 217) b) (72 - 1956) - (-1956 + 28) Chú ý
Áp dụng tính chất giao hoán, kết hợp, quy tắc dấu ngoặc, trong một 
biểu thức, ta có thể:
*Thay đổi tùy ý vị trí các số hạng kèm theo dấu của chúng.
 a - b - c = -b +a - c = -b - c +a
 97 – 150 – 47 = 97 – 47 – 150 = 50 – 150 = -100
*Đặt dấu ngoặc để nhóm các số hạng một cách tùy ý. Nếu trước 
ngoặc là dấu “-” thì phải đổi dấu tất cả các số hạng trong ngoặc.
 a - b - c = (a - b) - c = a - (b + c)
 284 – 75 – 25 = 284 - (75 + 25) = 284 – 100 = 184
 14 B￿i tập: Tính nhanh tổng sau : 5 + (12 - 17) - (12 + 17)
Bạn Lan l￿m như sau: 5 + (12 - 17) - ( 12 + 17)
 = 5 + 12 – 17 - 12 + 17
 SAI = 5 + (12 - 12) + (17 - 17)
 = 5
Theo em bạn Lan l￿m như thế đúng hay sai? Nếu sai thì chỉ ra 
chỗ sai?
 Lời giải đúng: 5 + (12 - 17) - (12 + 17)
 = 5 + 12 – 17 – 12 - 17
 = 5 + (12 - 12) - (17 + 17)
 = 5 + 0 - 34 
 = - 29 Luyện tập 2
 Tính một cách hợp lí:
a) 12 + 13 + 14 - 15 -16 - 17 b) (35 - 17) - (25 - 7 + 22)
= 12 – 15 + 13 – 16 + 14 – 17 = 35 – 17 - 25 + 7 – 22
= ( 12 – 15) + ( 13 – 16) + ( 14 – 17) = 35 – 25 – 17 + 7 - 22
= (-3) + (-3) + (-3) = (35 – 25) + (-17 + 7) – 22
= - 9 = 10 + (-10) – 22
 = -22
 Tổng đại số là một dãy các phép tính cộng, trừ các số nguyên. HOẠT ĐỘNG NHÓM.
Cho bảng 3 x 3 ô vuông như hình bên
a) Biết rằng tổng các số trong mỗi 
 hàng, mỗi cột, mỗi đường chéo đều a -2 -1
 bằng 0. Tính tổng các số trong 
 bảng đó. -4 b c
b) Hãy thay các chữ cái trong bảng 
 bởi số thích hợp sao cho tổng các 
 d e g
 số trong mỗi hàng, mỗi cột, mỗi 
 đường chéo đều bằng 0. GIÚP BẠN Đúng
1. Phép biến đổi sau đúng hay sai?
 23 – (7 – 37) = 23 – 7 + 37