Bài giảng Khoa học tự nhiên 7 - Bài mở đầu: Phương pháp và kĩ năng trong học tập - Trường Trung học cơ sở Đông Tây Hưng

 MỘT SỐ
 HIỆN 
 TƯỢNG 
TỰ NHIÊN Ở mặt đất, các hạt đỗ có thể nằm 
 nghiêng, nằm ngang hoặc nằm ngửa. 
 Liệu kiểu nằm của hạt có ảnh hưởng đến 
 khả năng nảy mầm của nó hay không?
 Để chứng minh các kết luận trên 
theo các em thì chúng ta cần làm 
như thế nào? 
 => Tiến trình tìm hiểu tự nhiên. Khi em tìm bằng chứng để giải thích, chứng minh một sự vật, 
hiện tượng nghĩa là em đang thực hiện tìm hiểu tự nhiên 
Việc tìm hiểu tự nhiên được thực hiện bằng phương pháp, kĩ 
năng khoa học theo một tiến trình gồm các bước nào? - Nhiệm vụ 1: Hoạt động cá nhân: kiểm tra lại các bước tìm 
hiểu tự nhiên đã được dự đoán trong phần mở đầu đối 
chiếu thông tin SGK/6,7 gọi tên chính xác xem phương 
pháp đó gồm bao nhiêu bước? Đó là những bước gì? BƯỚC 1: QUAN SÁT, ĐẶT CÂU HỎI 
Quan sát là bước đầu tiên để nhận ra tình huống có vấn 
đề. Qua đó, em đặt được câu hỏi về vấn đề cần tìm hiểu. BƯỚC 2: XÂY DỰNG GIẢ THUYẾT 
Dựa trên hiểu biết của mình và qua phân tích kết quả quan sát, em 
đưa ra dự đoán, tức là giả thuyết để trả lời cho câu hỏi ở bước 1. BƯỚC 3: KIỂM TRA GIẢ THUYẾT 
 Chuẩn bị các mẫu vật, dụng cụ thí nghiệm.
 Lập phương án thí nghiệm.
Tiến hành thí nghiệm theo phương án đã lập. BƯỚC 4: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ 
Thực hiện các phép tính cần thiết, 
lập bảng, xây dựng biểu đồ, 
Từ việc phân tích kết quả, rút ra 
kết luận: giả thuyết được chấp 
nhận hay bị bác bỏ. BƯỚC 5: VIẾT, TRÌNH BÀY BÁO CÁO 
Sử dụng ngôn ngữ, hình vẽ, sơ đồ, biểu bảng để biểu đạt quá trình và kết quả tìm hiểu tự nhiên.
Một báo cáo kết quả tìm hiểu tự nhiên thường gồm các nội dung chính như sau:
- Tên báo cáo: Thể hiện được nội dng cốt lõi của vấn đề tìm hiểu.
- Tên người thực hiện: Nêu được tên người hoặc nhóm người thực hiện.
- Mục đích: Nêu được mục đích của hoạt động tìm hiểu.
- Mẫu vật, dụng cụ và phương pháp: Mô tả được đầy đủ, chi tiết về phương pháp, thiết bị và vật 
liệu đã dùng.
- Kết quả và thảo luận: Thể hiện được quá trình và kết quả tìm hiểu bằng chữ viết, hình vẽ, sơ đồ, 
biểu bằng, giải thích được ý nghĩa của kết quả và gợi ý cho các vấn đề cần tìm hiểu tiếp theo.
- Kết luận: Phát biểu được các kết luận quan trọng nhất phù hợp với nội dung tìm hiểu. - Nhiệm vụ 2: GV yêu cầu HS hoạt động nhóm 4 
(5 - 7 p) dựa vào Bước 5 trong các bước vừa học 
ở trên trả lời câu hỏi 1 tr.6: Em hãy viết báo cáo 
tìm hiểu sự nảy mầm của hạt đỗ trong tự nhiên 
(được trình bày ở trên)? Biểu điểm chấm sản phẩm nhiệm vụ 2.
 STT Nội dung Yêu cầu Điểm
 1 Mẫu báo cáo Đầy đủ nội dung theo tiến trình 1
 Thể hiện được nội dng cốt lõi của vấn đề tìm 
 2 Tên báo cáo 1
 hiểu.
 Nêu được tên người hoặc nhóm người thực 
 3 Tên người thực hiện 1
 hiện.
 4 Mục đích Nêu được mục đích của hoạt động tìm hiểu. 1
 Mẫu vật, dụng cụ và Mô tả được đầy đủ, chi tiết về phương pháp, 
 5 2
 phương pháp thiết bị và vật liệu đã dùng.
 Thể hiện được quá trình và kết quả tìm hiểu 
 bằng chữ viết, hình vẽ, sơ đồ, biểu bằng, giải 
 6 Kết quả và thảo luận 2
 thích được ý nghĩa của kết quả và gợi ý cho các 
 vấn đề cần tìm hiểu tiếp theo
 Phát biểu được các kết luận quan trọng nhất 
 7 Kết luận 2
 phù hợp với nội dung tìm hiểu. Tình huống
Để tìm hiểu ánh sáng ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển của cây non, 
một nhóm học sinh làm thí nghiệm sau:
Trồng 10 hạt đỗ có hình dạng, kích thước gần giống nhau vào 10 khay(chậu) 
chứa cùng một lượng đất như nhau. Để 5 chậu ở nơi không có ánh nắng mặt 
trời, 5 khay(chậu) nơi có ánh nắng mặt trời. Giữ ẩm đất.
Khi cây mọc, đo chiều cao của cây mỗi ngày.
Kết quả thí nghiệm đã khẳng định giả thuyết đặt ra là đúng: cây non ở nơi có 
đủ ánh sáng mặt trời phát triển tốt hơn ở nơi thiếu ánh sáng mặt trời. Thực hiện thí nghiệm theo tổ( mỗi tổ = 1 nhóm)
Hoàn thành các nhiệm vụ sau: 
 1) Thí nghiệm này thuộc bước nào trong tiến trình tìm hiểu của nhóm học sinh?
 2) Thảo luận để đề xuất nội dung các bước của tiến trình tìm hiểu này.
 3) Thực hiện thí nghiệm tại nhà.
 4) Thống kê các kỹ năng đã dùng ở mỗi bước tiến trình.
 Các bước tiến trình Kĩ năng đã sử dụng Ý nghĩa 
 Bước 1: Quan sát, đặt câu hỏi
 Bước 2: Xây dựng giả thuyết
 Bước 3: Kiểm tra giả thuyết
 Bước 4: Phân tích kết quả
 Bước 5: Viết, trình bày báo cáo
 Yêu cầu: Nhiệm vụ 1,2,4 báo cáo sản phẩm vào tiết sau. Nhiệm vụ 3
 Tiếp tục thực hiện trong 1 tuần, có hình ảnh ( hoặc video) minh họa cho
 các bước tiến hành để hoàn thiện cho nhiệm vụ 2 và 4. Báo cáo sản phẩm.
 Nhóm báo cáo 
 + Thời gian: 5 phút/ nhóm
 + Nội dung:
 1) Thí nghiệm này thuộc bước nào trong tiến trình tìm hiểu của nhóm học 
 sinh?
 2) Thảo luận để đề xuất nội dung các bước của tiến trình tìm hiểu này.
 3) Thống kê các kỹ năng đã dùng ở mỗi bước tiến trình.
 • Thành viên còn lại
 • Nghe, phản biện.
 • Chấm điểm theo phiếu Phiếu đánh giá sản phẩm
Tiêu chí đánh giá Cách đánh giá
 Có đầy đủ, chi tiết, chính Có đầy đủ, khá chi tiết, Có đầy đủ, nội dung Không đầy đủ, nội 
 1, Báo cáo xác nội dung các nhiệm vụ chính xác nội dung các các nhiệm vụ 1,2,4, dung các nhiệm vụ 
 1,2,4 nhiệm vụ 1,2,4 chưa chi tiết, có 1 số 1,2,4, chưa chi tiết, có 
 sai sót nhỏ nhiều lỗi sai
 5 điểm 5 điểm 4 điểm 3 điểm 1 - 2 điểm
 Hình ảnh hài hòa, thẩm Hình ảnh chưa thật hài Hình ảnh chưa hài hòa, Không có tính thẩm 
 mỹ. Làm nổi bật các nội hòa, chưa làm nổi bật chưa làm nổi bật các mỹ, sơ sài, đơn điệu
 2. Thiết kế
 dung trọng tâm các nội dung chính nội dung chính
 2 điểm 2 điểm 1 điểm 0,75 điểm 0,5 điểm
 Lưu loát, dễ nghe, dễ hiểu, thu Lưu loát, chưa thật làm Chưa lưu loát, khá dễ Chưa lưu loát, gây 
 hút được người nghe nổi bật được trọng tâm 
 3.Thuyết trình nghe, dễ hiểu. nhàm chán đối với 
 Làm nổi bật các nội dung trọng của bài thuyết trình 
 tâm người nghe 
 3 điểm 3 điểm 2 điểm 1 điểm 0,5 điểm
 Tổng điểm: 10 điểm Một số lưu ý về sử dụng các kỹ năng tiến trình.